Νευρωνικά δίκτυα και δημιουργικότητα: πώς να μην χάσουμε την εικόνα του Θεού;
Υπάρχει κίνδυνος απώλειας της δημιουργικής ικανότητας του ανθρώπου λόγω της ανάπτυξης των νευρωνικών δικτύων και πώς μπορούμε να διατηρήσουμε μέσα μας την ομοιότητα με τον Θεό; Σκέψεις από τον αρχιμανδρίτη Μάρκελλο (Παβούκ).
Έχουμε συνηθίσει να θεωρούμε ότι η δημιουργικότητα είναι ιδιότητα του ανθρώπου ως εικόνα του Θεού. Αλλά τώρα, με την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, τα νευρωνικά δίκτυα μπορούν να ζωγραφίζουν πίνακες, να δημιουργούν μουσική, να παράγουν διάφορες ιδέες. Προκύπτει το ερώτημα: υπάρχει κίνδυνος απώλειας του δημιουργικού δυναμικού του ανθρώπου, αν όλα οδηγούν στο να τον αντικαταστήσει σύντομα η ΤΝ;
Όχι πολύ καιρό πριν, οι πρόγονοί μας δεν αντιλαμβάνονταν τον ηλεκτρισμό και φοβούνταν την τηλεόραση. Σήμερα, κάποιοι κατηγορηματικά δεν επιθυμούν να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο. Τώρα εμφανίστηκε μια νέα τεχνική καινοτομία - τα νευρωνικά δίκτυα. Όπως και σε κάθε εφεύρεση, υπάρχουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους.
Αν εξετάσουμε τα νευρωνικά δίκτυα από χριστιανική ασκητική άποψη, το μεγαλύτερο πρόβλημα, όπως μπορεί να κριθεί από τις κριτικές, είναι ότι συμβάλλουν στην ανάπτυξη της τεμπελιάς και ταυτόχρονα δημιουργούν την ψευδαίσθηση της παντοδυναμίας, τροφοδοτώντας το πιο επικίνδυνο πάθος - την υπερηφάνεια.
Για παράδειγμα, ένας φοιτητής λαμβάνει την εργασία να γράψει μια εργασία. Αντί να εργαστεί για αρκετές ώρες ή και ημέρες στη βιβλιοθήκη με βιβλία, ενεργοποιώντας τη δημιουργική σκέψη, μπορεί να δώσει στο νευρωνικό δίκτυο το θέμα και αυτό θα τα κάνει όλα γρήγορα για αυτόν. Αν οι καθηγητές δεν ελέγχουν αυστηρά τη διαδικασία εκπαίδευσης, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη υποβάθμιση. Παλαιότερα έπρεπε τουλάχιστον να κερδίσει χρήματα για να αγοράσει ένα έτοιμο δίπλωμα, ενώ τώρα μπορεί να το κάνει σχεδόν δωρεάν, χωρίς κατανάλωση ενέργειας. Όλος ο ελεύθερος χρόνος που απομένει, ο νέος πιθανότατα δεν θα τον χρησιμοποιήσει για να κάνει το καλό, μάλλον, αντίθετα, θα βυθιστεί στα πάθη.
Με μια τέτοια επιπόλαιη προσέγγιση στην εκπαίδευση, δεν μπορεί πλέον να γίνεται λόγος για δημιουργικότητα. Ο άνθρωπος γίνεται ο ίδιος σαν μηχανή, στο πρόγραμμα της οποίας δεν υπάρχει χώρος για συνείδηση, ειλικρίνεια, ντροπή, αγάπη. Έτσι συμβαίνει η αποπροσωποποίησή του. Οι άνθρωποι γίνονται "με το ίδιο πρόσωπο", χάνεται η ανθρώπινη ατομικότητα, παραμορφώνεται και χάνεται η εικόνα του Θεού.
Ο άνθρωπος προσπαθεί να ξεχωρίσει με τη βοήθεια της γρήγορα μεταβαλλόμενης μόδας, αλλά αυτό είναι απελπιστικό. Σήμερα κάποιος φοράει σκισμένα τζιν - αύριο όλη η πόλη τα φοράει. Σε έναν τέτοιο άνθρωπο που εύκολα επηρεάζεται, είναι δύσκολο να βασιστείς, δεν μπορείς να περιμένεις πίστη, θα σε προδώσει εύκολα, γιατί στην καρδιά του, όπως σε ένα ρομπότ, δεν υπάρχει πρόγραμμα θάρρους, θυσίας, εργατικότητας και ταπεινοφροσύνης.
Σήμερα κανείς δεν είναι ασφαλής από τέτοια επιρροή, ειδικά τα παιδιά που δεν έχουν εδραιωθεί στο καλό. Να φύγεις στο δάσος, να κρυφτείς από όλα σε μια σπηλιά - δεν είναι λύση. Δεν μπορεί ο καθένας να επιβιώσει σε τέτοιες συνθήκες. Άρα, πρέπει να αναζητήσουμε προστασία στις πραγματικότητες που μας περιβάλλουν.
Οι πρώτοι χριστιανοί χρησιμοποίησαν τις καινοτομίες και τις παραδόσεις του ειδωλολατρικού κόσμου που τους περιέβαλλε για να κηρύξουν το Ευαγγέλιο. Και εμείς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτόν τον νέο "τεχνικό δαίμονα" για καλούς σκοπούς. Ας θυμηθούμε τον Άγιο Ιωάννη της Νόβγκοροντ, ο οποίος, σύμφωνα με την παράδοση, πέταξε με έναν δαίμονα στην Ιερουσαλήμ. Αλλά για να έχουμε τέτοια δύναμη, όταν δεν μας ελέγχει ο δαίμονας, αλλά εμείς τον ελέγχουμε, πρέπει να εντείνουμε την προσευχή και τη νηστεία μας, να μην παραμελούμε τη μετάνοια.
Μόνο έτσι θα μπορέσουμε όχι μόνο να διατηρήσουμε τον εαυτό μας ως προσωπικότητες, αλλά και να γίνουμε όμοιοι με τον Θεό στην αγάπη, το έλεος, την υπομονή, το θάρρος, την ταπεινοφροσύνη και άλλες αρετές.
